Davranış mı, Sonuç mu? Kurumsal Eğitimde En Büyük Yanılgı
Problem: Görünen Davranış, Ölçülmeyen Değer
Kurumsal hayatta sık karşılaşılan bir durum vardır:
- Çalışan davranışları eleştirilir
- “Daha kurumsal olmalı”, “daha istekli görünmeli” denir
- Eğitim talebi oluşturulur
Ancak kritik soru çoğu zaman sorulmaz:
Bu davranış gerçekten iş sonuçlarını etkiliyor mu?
Birçok durumda cevap nettir: Hayır.
Performans Gerçeği: Değer Davranışta Değil, Çıktıdadır
Performans teorileri, özellikle Thomas Gilbert’in yaklaşımı, önemli bir ayrım yapar:
- Davranış (behavior)
- Çıktı (accomplishment)
Şirketler için değer yaratan unsur davranış değil, çıktıdır.
Eğer:
- hedefler tutuyorsa
- kalite korunuyorsa
- müşteri memnuniyeti yüksekse
çalışanın nasıl çalıştığı ikincil bir konudur.
L&D’nin En Büyük Hatası: Davranışa Odaklanmak
Eğitim ve gelişim ekipleri çoğu zaman şu refleksi gösterir:
- Bir problem görülür
- Hemen eğitim planlanır
Bu yaklaşımın temel problemi:
Her sorunun eğitimle çözülebileceği varsayımıdır.
Oysa gerçek şu:
- Eğitim, bilgi ve beceri eksikliğini çözer
- Sistem problemlerini çözmez
Asıl Sorun: Sistem ve Çevresel Faktörler
Performans problemlerinin büyük bölümü:
- yetersiz araçlar
- hatalı süreçler
- yanlış teşvik sistemleri
- zayıf yönetim desteği
gibi çevresel faktörlerden kaynaklanır.
Bu noktada doğru teşhis kritik hale gelir.
LearnOps Perspektifi: Sorunu Doğru Tanımlamak
Modern öğrenme yaklaşımı olan LearnOps, şu prensibe dayanır:
Önce problemi tanımla, sonra çözümü seç.
Bu modelde:
- eğitim her zaman ilk çözüm değildir
- veri ile teşhis yapılır
- kök neden analiz edilir
Kurumsal Perspektif: LMS Sistemleri Nasıl Evriliyor?
Yeni nesil LMS sistemleri artık sadece eğitim verisi sunmaz:
- performans ile öğrenme verisini bağlar
- davranış ve sonuç ilişkisini analiz eder
- organizasyonel problemleri görünür hale getirir
Bu noktada, Infinity eLearning gibi platformlar, öğrenmeyi sadece içerik değil, teşhis ve karar destek sistemi olarak konumlandırır.
Yanlış Teşhis Örnekleri
Satış
- Problem: “Daha kurumsal davranmalı”
- Gerçek: Hedefler zaten tutuyor
Yazılım
- Problem: “Mesai saatlerinde aktif değil”
- Gerçek: Projeler zamanında ve kaliteli
Operasyon
- Problem: “İletişimi zayıf”
- Gerçek: Üretim kesintisiz devam ediyor
Bu örneklerde ortak nokta:
Davranış eleştiriliyor, ama değer üretilmeye devam ediyor.
Kritik Ayrım: Yapamamak mı, Yapmamak mı?
Eğitim kararı vermeden önce sorulması gereken soru:
Bu çalışan yapamıyor mu, yoksa yapmak istemiyor mu?
- Yapamıyorsa: Eğitim çözüm olabilir
- Yapmak istemiyorsa: Sorun yönetim, motivasyon veya sistemdir
Bu ayrım yapılmadan verilen eğitimler etkisiz kalır.
Neden Bu Yaklaşım Kritik?
Çünkü:
- Yanlış teşhis yanlış yatırım demektir
- Eğitim bütçesi yanlış kullanılır
- Gerçek problem çözülmez
Gerçek dönüşüm:
davranışa bakmaktan
çıktıya bakmaya geçiştir
Kısa Özet
- Şirketler için değer davranış değil, çıktıdır
- Her problem eğitimle çözülemez
- Performans sorunlarının çoğu sistem kaynaklıdır
- Eğitim sadece beceri eksikliğinde etkilidir
Detaylı Analiz
Bu yaklaşımın performans teorisi ve LearnOps modelini detaylı incelemek için:
https://ilkayozturk.com/davranis-mi-sonuc-mu-performans
Sonuç: Eğitim Değil, Teşhis Önceliklidir
Başarılı organizasyonlar:
- eğitimle başlamaz
- doğru problem tanımıyla başlar
Liderlik yaklaşımı:
- davranışı değil
- sonucu yönetmektir